Đừng để phải hối tiếc

Suy nghĩ dẫn đến hành động, hành động dẫn đến kết quả. Mọi người đều có quyền lựa chọn làm hoặc không làm một việc gì đó. Đừng để phải hối tiếc với lựa chọn của mình.

Sáng sớm mà mọi người đã ngồi kín phòng xử án dẫu rằng họ phải di chuyển 100 cây số để đến dự phiên tòa. Sẽ là một ngày làm việc mệt nhoài với luật sư đây bởi những vụ án chấn động dư luận mới có nhiều người đến xem như thế. Cũng phải, người chồng đã dùng dao đâm liên tiếp chín mũi vào vợ thì sao không khiến nhiều người quan tâm chứ. Với những vụ án thế này nếu bào chữa không khéo sẽ gây nên những phản ứng mạnh mẽ từ người dự khán.

Thế nhưng, hôm đó đứng trước vành móng ngựa lại là một người đàn ông khóc từ đầu đến cuối phiên tòa. Vẻ thô lỗ cộc tính được hình thành từ cuộc sống mưu sinh nắng gió trên biển đã biến mất. Thay vào đó là một người chồng hết mực yêu thương vợ con, tỏ ra vô cùng hối hận những việc mình làm. Có lẽ trong cuộc sống bám biển khổ cực, điểm tựa lớn nhất đối với anh ta là vợ và con. Có lần trong trại tạm giam, khi kết thúc phần hỏi cung, anh ta cứ lí nhí trong miệng “có một lời thề, có một lời thề”. Cán bộ điều tra gặng hỏi mãi anh ta mới chịu kể. Đó là khi bác sĩ báo tin con bị bệnh “xương thủy tinh” không chữa dứt được, đêm đó hai vợ chồng thức suốt đêm và thề sẽ bên nhau vượt qua khó khăn, cùng chăm lo cho con.

image002

Vậy mà vợ chồng đã không sống trọn lời thề, khi vợ chìa ra tờ giấy ly hôn thì mọi thứ đối với anh ta đều sụp đổ. Với suy nghĩ sống chết có nhau, anh ta đã đâm vợ con và tự vẫn. Kết quả là vợ chết, con bị thương còn anh ta thì chịu cảnh tù tội. Một bi kịch gia đình, thay cho sự căm phẫn là những giọt nước mắt của mọi người trong phòng xử án. Gia đình bị hại lúc đầu còn yêu cầu bồi thường tiền mai táng phí nhưng sau đó đã rút lại toàn bộ yêu cầu. Hôm đó chứng kiến cảnh bị cáo và bị hại (con bị cáo) ôm nhau khóc khi Hội đồng xét xử nghị án tôi phải bỏ ra ngoài vì nếu còn chứng kiến cảnh đó thì tôi chắc cũng không cầm được nước mắt. Khi phiên tòa kết thúc, vị đại diện Viện kiểm sát giữ quyền công tố cũng đã tâm sự với tôi là làm theo quy định pháp luật, dù rất cảm thông nhưng không thể đề nghị mức án thấp hơn được.

Tôi nhớ có lần dự cung, bị cáo tâm sự “giá như hôm ấy khi giằng co với vợ, bị cáo không ngã đúng vị trí có con dao Thái Lan thì sự việc đã không xảy ra” và chắc bị cáo còn nhiều cái “giá như” lắm. Riêng tôi, tôi chỉ nghĩ giá như một điều đối với bị cáo “giá như bị cáo nhận thức được luôn có sự lựa chọn giữa kích thích và phản ứng”. Giữa lời đề nghị ly hôn của vợ và hành động của bị cáo là một khoảng trống để bị cáo chọn lựa, bị cáo có thể bỏ đi nơi khác để khi nào hết nóng giận sẽ nói chuyện với vợ hoặc mời người thân đến khuyên bảo vợ hoặc bị cáo ký vào đơn ly hôn nếu không thể kéo dài thêm cuộc hôn nhân… Có rất nhiều, rất nhiều lựa chọn thế nhưng bị cáo lại chọn con đường tối tăm nhất.

Phần đông mọi người chúng ta khi làm hoặc không làm một việc gì đó dẫn đến hậu quả xấu thì đều biện minh là mình không thể lựa chọn, do người khác tác động, do hoàn cảnh tác động, ngay cả trăng sao trên trời cũng bị đổ lỗi. Vấn đề hầu hết mọi người không nhận ra là mình hoàn toàn đầy đủ ý chí, tư duy để lựa chọn phản ứng đối với những gì xảy ra với chúng ta. Thiết nghĩ bên cạnh những phiên tòa xét xử để răn đe giáo dục thì chúng ta cần phải tuyên truyền giáo dục để mọi người hiểu rõ nhận thức này. Khi người ta hiểu rõ họ có nhiều sự lựa chọn thì sẽ không có việc chọn con đường phạm tội và chúng ta sẽ không còn chứng kiến những phiên tòa đau lòng như thế này.

Luật sư Chiêm Hoàng Oanh